Ebced hesabı nedir?

Ebced, Arap alfabesindeki harflerin hatırda kalması için düzenlenen bir harf dizisi ile bu harf dizisinin her birine denk gelen bir rakam değeri sistemi ve diziyi oluşturan sekiz kelimenin ilkinin adıdır.

Ebced hesabı, bir sayı sistemini ifade etmekle birlikte bu sayı sistemi özel alfabetik bir düzen şeklindedir. Ebced hesabında, her harfe birer değer atanır ve kelimelerin sayısal anlamda ifade edilmesi sağlanır.

Bu hesap, bakıldığında kriptolojinin de uzmanlık alanına giren bir konudur. Çünkü Ebced hesabı şifrelemede de kullanılan bir yöntemdir ve bu türler gizli tutulmak istenen bilgilerin yazıya geçirilmesinde de kullanılmıştır. Bunun dışında kelimelerin sayısal olarak ifade edildiği bu yöntemin diğer kullanım alanlarına bakıldığı zaman karşımıza, doğum tarihine göre yeni doğan bebeklere isim verme, isimlerin sembolleştirilmesi işlemi, geometri ve fizik gibi bilimler, dini ilimler, Vefk ve Cifr ilimlerinde ve de tarih düşürme çıkmaktadır.

Görüldüğü üzere, Ebced hesabı şifreleme dışında da birçok alanda kullanılan bir yöntemdir. Ebced hesabıyla ilgili toplumda bazı yanlış bilgiler bulunur. Bu yanlış bilgilerden en önemlisi ise, Ebced hesabının İslam tarihiyle insanoğlunun keşfettiği düşüncesidir. Bu sistem toplumda bu şekilde düşünülürken, gerçekte Ebced hesabının İslam dininden önce de bazı toplumlarda kullanıldığı yapılan araştırmalarla kanıtlanmıştır.

ebced hesabı

Bu dönemde bu sistemi kullananlar ise başta Yahudilerdir. Tarihi oldukça eski olan bu yöntem, Türkiye?de de bilinmekte ve uygulanmaktadır. Bu sistem Arap alfabesinin sayısal değerlerine göre geliştirilmiş olan bir sistemdir. Ebced kelimesi incelendiği zaman, bu ismin Arap alfabesini meydana getiren ilk dört harften oluşmuş olduğu görülmektedir. Bu ismi meydana getiren Arap alfabesindeki ilk dört harf ise, elif, ba, cim ve dal harfleridir.

Ebced kelimesi, bu dört harf kullanılarak oluşturulmuş bir kelimedir. Ebced hesabında, öncelikle alfabede yer alan her harf bir rakamsal değer alır ve bu değer sabittir. Ardından yazılı olan herhangi bir metin, belge ya da cümledeki harflerin değerleri önceden belirli olan kurallar çerçevesinde toplanırlar ve de böylece sayısal değerlere ulaşılır. Bu sayısal değerler, Ebced hesabını meydana getiren değerlerdir.

Yani Ebced hesabında kısacası alfabedeki harfler, kelimenin içeriğine göre sayısal ifadelere dönüşmektedir. Ebced dizilişine göre Arap alfabesi; “elif, ba, cim, dal, he, vav, ze, ha, tı, ya, kef, lam, mim, nun, sin, ayın, fe, sad, kaf, rı, şın, te, se, hı, zel, dad, zı, ğayın”şeklindedir ve “ebced” ismini de bu dizilişin ilk dört harfinden almıştır. Bu alfabe kolay ezberlensin diye şu formül ile de ifade edilmiştir.

Ebced, Hevvez, Hutti, Kelemen, Sa’fes, Karaşet, Sehaz, Dazağ. Bu dizilişe göre Arap alfabesi sayısal değer açısından üçe ayrılmış; İlk dokuz harfe “ahad” yani “birler” ve birler basamağından değerler verilmiş; ikinci dokuz harfe “aşar” yani "onlar" denmiş ve onlar basamağından değerler verilmiş; üçüncü on harfe “miat” yani “yüzler”denmiş ve yüzler basamağından değerler verilmiştir.

Kur’an-ı Kerim inmeye başladığında Araplar arasında "ebced hesabı"biliniyordu ve alfabe bilgisi olan şairler ve edebiyatçılar tarafından da kullanılıyordu. Arap lisanının belağat, fesahat ve edebiyat açısından en gelişmiş döneminde nazil olmaya başlayan ve mu’cize ifadeleriyle şairleri ve edebiyatçıları hemen etkisi altına alan Kur’an-ı Kerim’in; bu lisanı vahiy dili olarak kabul edip, bu lisanın yan bir ürünü diyebileceğimiz "cifir ilmi"ni reddetmesi düşünülemezdi.

Esasen cifir ilmini reddetmesi için geçerli bir sebep de yoktu. Zira Kur’an-ı Kerim prensip olarak, insanlığın zararına kullanılmayan her “birikime” kapılarını açan bir İlahi Kitaptı. Cifir ilmi ise, Arap Lisanının binlerce yıllık birikimini yansıtan bir ürünü idi. Nitekim, edebiyatça, belagatça, güzel ve şairane söz söylemek sanatı bakımından ve bilhassa düpedüz hakikati ifade etmesi açısından şairlerin ve edebiyatçıların gerisinde asla kalmayan ve sözüyle-hakikatıyla herbir şairi, edebiyatçıyı ve akıl ehlini hayran bırakan Kur’an-ı Kerim’in, ayetlerini cifir ilmine göre muhtelif tarihler veren birer anahtar hüviyetinde donatması, mucize oluşunun da bir gereği idi.

Bundan dolayıdır ki, Peygamber Efendimiz (asm)’den günümüze kadar ehil alimler tarafından, Kur’an-ı Kerim’in ayet ve kelimelerinden cifir ilmine göre bir takım tarihler çıkarıla gelmiş ve bazı hakikatlerin sırlarına bu yol ile ulaşılabilmiştir. Ebced hesabı, İslam dininden önce de Yahudiler tarafından kullanılmış olan bir sistemdir. Öyle ki, Yahudilere ait olan bazı tefvir kaynaklarında ve çeşitli tarihi kayıtlarda Yahudilerin harflere rakamsal değerler vererek çeşitli hesaplamalar yaptıklarından söz edilmektedir.

Bu kaynaklar doğrultusunda, Ebced hesabının farklı isimlerde ve farklı sistemlerde toplumda sanılanın aksine İslam dininden önce kullanıldığı anlaşılmaktadır. Bu kullanım ise, ihtiyaçlara göre çeşitli farklılıklar ve amaçlar göstermiştir. Ebced hesabının kullanımına, tarihsel süreçte bakıldığında karşımıza binlerce yıllık bir kullanım çıkmaktadır. Bu denli köklü olan ve bakıldığında akıllara ilk şifreleme özelliği gelen Ebced hesabı, son yıllarda popüler kültür tarafından da oldukça dillendirilen ve konuşulan bir konu haline gelmeyi başarmıştır.

Bunun nedeni ise, bu sistemle ilgili hep gizemli bir yönün olduğu savunulmuş ve tartışılmıştır. İnsanoğlunun gizem kelimesine olan yatkınlığı da düşünüldüğünde, bu hesabın neden son yıllarda popüler olması anlaşılmaktadır. Ebced hesabıyla ilgili toplumda çoğu kişinin yanlış olarak bildiği bir diğer konu ise, harflerin ve rakamların sıralaması konusudur. Bu sistemde harflere sayı değerleri atılır ve harflere atanan bu sayı değerleri Arapça alfabe sıralamasına göre yapılmamaktadır.

Bilinenin aksine sıralamada Arapça alfabesi değil, İbranice ve de Süryanice esas alınmaktadır. Bakıldığında Arapça alfabesindeki harflerin ebcet değerlerinin 1 ile 1000 arasında değişmekte olan farklı değerlere sahip olduğu görülmektedir. Bu durum ise, yazılı bir metnin Ebced hesabıyla nasıl bir sayısal sonuç çıkaracağı oldukça karmaşık ama bir o kadar da sistemli bir konudur. Bu karmaşıklık kullanım amacına göre değişiklik gösterebilen bir konudur.

Sözlükte "ebced hesabı" ne demek?

1. Bu düzenden yararlanarak bir sözcüğü rakama çevirmek ya da sözcüklerle ve genellikle eski ozanların yaptığı gibi, dizelerle önemli bir olayın tarihini gösterme yöntemi.

Yorumlar

Bu sayfa ait yorum bulunamadı. İlk yorum yapan siz olun.

Yorum ekle

Vazgeç